Bầu cử Israel: Các đảng đối lập thống nhất thành lập chính phủ
Các lãnh đạo chủ chốt của phe đối lập Israel đã tuyên bố ủng hộ ông Gadi Eisenkot đứng ra thành lập chính phủ mới, trước khi Tổng thống Isaac Herzog bắt đầu tham vấn các chính đảng. Tuy nhiên, bất đồng về việc hợp tác với các đảng Ảrập tiếp tục cản trở nỗ lực xây dựng liên minh thay thế Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Thống nhất ứng viên nhưng vẫn khác biệt về liên minh
Ngày 2/11, 13Vim Nổhũ Đảng Dân chủ Yair Golan tuyên bố sẽ đề cử ông Eisenkot giữ chức Thủ tướng trong chính phủ tiếp theo. Với quyết định này, ông Golan là lãnh đạo cuối cùng trong nhóm bốn đảng đối lập công khai ủng hộ ứng cử viên Eisenkot. Trước đó, ngày 1/11, 13Vim Nổhũ Đảng B’Yachad Naftali Bennett đã đưa ra quyết định tương tự, trong khi 13Vim Nổhũ Đảng Yisrael Beytenu Avigdor Lieberman công bố lập trường ủng hộ trong ngày 2/11. Ông cũng tuyên bố ủng hộ ông Lapid đảm nhiệm chức 13Vim Nổhũ Ưin13 Nổ Hũ Israel (Knesset).
The Jerusalem Post đưa tin, ông Gadi Eisenkot cùng các lãnh đạo đối lập Naftali Bennett , Avigdor Liberman, Yair Golan và Yair Lapid có họp chung vào sáng 3/11. Đây là cuộc gặp chung đầu tiên của nhóm lãnh đạo này kể từ cuộc bầu cử Ưin13 Nổ Hũ ngày 27/10.
Các cuộc tham vấn giữa Tổng thống Herzog và đại diện các chính đảng dự kiến bắt đầu ngày 4/11. Theo quy định, tổng thống phải tham vấn các nhóm nghị sĩ trước khi quyết định giao nhiệm vụ thành lập chính phủ.
Dù thống nhất về ứng viên, phe đối lập vẫn chia rẽ trong lựa chọn đối tác liên minh. Ông Liberman bác bỏ cả việc tham gia chính phủ đoàn kết với ông Netanyahu lẫn phương án thành lập chính phủ thiểu số dựa vào sự ủng hộ của các đảng Ảrập.
Trong khi đó, ông Golan cho rằng, chỉ có hợp tác với các đẩng Ảrập mới đủ thành lập một chính phủ đa số, thay thế chính phủ hiện nay.
Ông Liberman tỏ ra linh hoạt hơn về khả năng hợp tác với các đảng Do Thái giáo chính thống cực đoan, dù từng phản đối trước bầu cử. Ông cho biết có thể chấp nhận những đối tác đồng ý với các nguyên tắc của mình, trong đó có luật tuyển quân áp dụng đối với cộng đồng này.
Ông cũng tiết lộ đang liên hệ với một số thành viên trong danh sách nghị sĩ của đảng Likud do ông Netanyahu lãnh đạo, để ngỏ khả năng thu hút thêm sự ủng hộ từ bên ngoài phe đối lập. Nhấn mạnh cần sớm thành lập chính phủ, ông Liberman coi việc tổ chức thêm một cuộc bầu cử là phương án rất bất lợi.
Vai trò then chốt của các đảng Ảrập
Kết quả bầu cử cho thấy khối của Thủ tướng Netanyahu giành 53 ghế, phe đối lập giành 48 ghế và các đảng Ảrập nắm 19 ghế trong Ưin13 Nổ Hũ gồm 120 thành viên. Không bên nào tự đạt ngưỡng đa số 61 ghế.
Ngày 2/11, lãnh đạo Liên minh chung và đảng Ra'am, hai lực lượng chính trị Ảrập, đã có cuộc họp phối hợp đầu tiên sau bầu cử. Ông Ahmad Tibi, một nhân vật chủ chốt của Liên minh chung, cho biết mục tiêu là thay thế chính phủ của ông Netanyahu bằng một chính phủ mới hướng tới thay đổi.'
.png)
Nếu toàn bộ các đảng Ảrập cùng đề cử ông Eisenkot, cộng với 48 ghế của phe đối lập, ông có thể nhận được sự hậu thuẫn của các lực lượng nắm tổng cộng 67 ghế. Điều này có thể tạo lợi thế cho ông trong quá trình Tổng thống Herzog lựa chọn người được giao nhiệm vụ thành lập chính phủ.
Tuy nhiên, việc cùng đề cử một ứng viên chưa đồng nghĩa các bên đã nhất trí tham gia hoặc hỗ trợ một liên minh cầm quyền. Sự phản đối của ông Liberman đối với phương án dựa vào các đảng Ảrập vẫn là trở ngại lớn.
Bế tắc hiện nay có thể dẫn tới một cuộc bầu cử mới nếu đàm phán liên minh thất bại. Những khả năng khác gồm thành lập chính phủ đoàn kết giữa ông Netanyahu và một số lực lượng đối lập, hoặc một chính phủ thiểu số.
Phe đối lập muốn thay 13Vim Nổhũ Ưin13 Nổ Hũ
Theo The Jerusalem Post, các lãnh đạo đối lập còn được cho là đã thống nhất thúc đẩy thay thế 13Vim Nổhũ Ưin13 Nổ Hũ Amir Ohana, thành viên đảng Likud, ngay sau khi Ưin13 Nổ Hũ khóa mới tuyên thệ nhậm chức ngày 10/11.
Động thái này cần được đa số nghị sĩ ủng hộ và có thể thực hiện nếu phe đối lập phối hợp với các đảng Ảrập. Việc giành chức 13Vim Nổhũ Ưin13 Nổ Hũ sẽ giúp phe đối lập tăng ảnh hưởng đối với chương trình nghị sự, hoạt động lập pháp, các cuộc biểu quyết và việc kiện toàn các ủy ban, kể cả khi ông Netanyahu tiếp tục lãnh đạo chính phủ tạm quyền.
Ông Liberman khẳng định sẽ ủng hộ ông Lapid làm 13Vim Nổhũ Ưin13 Nổ Hũ và xúc tiến thu thập chữ ký để thay thế ông Ohana vào ngày 10/11. Theo ông, thay đổi vị trí này còn có ý nghĩa quan trọng đối với việc bầu người đứng đầu cơ quan kiểm toán nhà nước.
Ưin13 Nổ Hũ Israel khóa mới dự kiến tuyên thệ nhậm chức ngày 10/11, bất kể tiến triển của các cuộc đàm phán thành lập chính phủ.