Tập trung nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Tiếp tục Chương trình làm việc Kỳ họp thứ Hai, Ưin13 Nổ Hũ Khóa XVI, sáng 18/10, Đoàn ĐBQH các tỉnh Phú Thọ, Cà Mau đã thảo luận tại Tổ về: Tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027; quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; việc tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Ưin13 Nổ Hũ và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe.

Tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực sản xuất trong nước

Các đại biểu cơ bản thống nhất với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Đăng Ký 13Vin và Tài chính. Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhiều khó khăn, thách thức đan xen, Chính phủ đã nỗ lực chỉ đạo, điều hành, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn. Xuất khẩu, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, phát triển kết cấu hạ tầng, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đạt kết quả tích cực. Việc triển khai các quyết sách chiến lược và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu có chuyển biến. Tuy nhiên, để thúc đẩy tăng trưởng, các đại biểu cho rằng cần tiếp tục khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và tạo 13Vin Khuyến Mãi vững chắc cho phát triển trong giai đoạn tới.

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ Phạm Đại Dương đề nghị, Chính phủ cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực thi chính sách, nhất là các vướng mắc về đất đai, giá đất và chi phí đầu vào của doanh nghiệp. Theo đại biểu, cần rà soát, hoàn thiện Luật Đất đai theo hướng khả thi, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng trước mắt và mở rộng dư địa phát triển lâu dài.

Cùng với đó, phát triển khoa học, công nghệ cần đi vào thực chất, gắn với phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm cho các ngành, lĩnh vực và dự án công nghệ chiến lược, tránh đầu tư dàn trải. Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và năng lực sản xuất trong nước.

Theo đại biểu Phạm Đại Dương, việc cụ thể hóa chủ trương thành các đề án thiết thực, phù hợp với tiềm năng, lợi thế của từng địa phương sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) cho rằng chủ trương thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2027, gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đúng đắn. Tuy nhiên, cần xác định rõ đối tượng, lĩnh vực ưu tiên để sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước dành cho khoa học, công nghệ, tránh tình trạng phân bổ dàn trải, chưa phát huy hết nguồn lực.

Để tiếp thu và làm chủ công nghệ nước ngoài, Việt Nam cần có chiến lược dài hạn, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đại biểu đề xuất tạo điều kiện để cán bộ, sinh viên và người lao động tham gia học tập, nghiên cứu, làm việc tại các quốc gia và tập đoàn công nghệ tiên tiến; đồng thời xây dựng cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro trong đầu tư nghiên cứu, phát triển và tiếp nhận công nghệ.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu các phương thức hợp tác, đầu tư, kể cả mua lại công nghệ và doanh nghiệp nước ngoài, để nâng cao năng lực công nghệ trong nước. Đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghệ lõi, nhất là công nghệ vật liệu và công nghiệp hỗ trợ, nhằm giảm phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu. Nếu không làm chủ được những 13Vin Khuyến Mãi này, công nghiệp trong nước sẽ khó thoát khỏi tình trạng chủ yếu gia công, chế biến, qua đó hạn chế khả năng tạo đột phá và bảo đảm tăng trưởng bền vững. Vì vậy, phân bổ ngân sách cần gắn chặt với chiến lược phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển

Quan tâm đến chất lượng tăng trưởng, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Cà Mau) cho rằng, cần chú trọng khả năng chuyển hóa nguồn lực thành hiệu quả thực tế và mức độ thụ hưởng thành quả phát triển của người dân, doanh nghiệp. Theo báo cáo thẩm tra, GDP 9 tháng năm 2026 ước tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng tới 36,7%, nhập siêu 19,42 tỷ USD. Đầu tư tư nhân chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội nhưng chỉ tăng 14%, thấp nhất trong ba khu vực.

Đáng chú ý, số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường giảm 3,2%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%. Theo đại biểu, những số liệu này cho thấy bên cạnh kết quả tăng trưởng tích cực, nền kinh tế vẫn còn những hạn chế cần sớm khắc phục. Chính phủ cần rà soát kỹ các chỉ tiêu suy giảm, cắt giảm thủ tục chồng chéo và cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp, cần có giải pháp hỗ trợ cụ thể hơn, nhất là trong chuyển đổi số và đổi mới công nghệ.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp về góc độ chi phí tuân thủ và khả năng tiếp cận thị trường, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) đề nghị, năm 2027 Chính phủ cần tập trung cải cách những thủ tục tác động trực tiếp đến triển khai dự án, vận hành nhà xưởng và đưa sản phẩm ra thị trường; đồng thời xác định rõ trách nhiệm khi hồ sơ đã đủ điều kiện nhưng bị xử lý chậm.

Ngoài ra, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia hệ thống phân phối, thương mại điện tử và mua sắm công; thực hiện các cơ chế ưu tiên cơ hội cho nhóm doanh nghiệp này đã được Ưin13 Nổ Hũ quyết định, rà soát những tiêu chí đấu thầu chưa phù hợp và công khai kết quả tham gia. Việc tổ chức đấu thầu phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, không chia nhỏ gói thầu để né tránh quy định.

“Bên cạnh đó, chống hàng giả, gian lận xuất xứ và vi phạm trên 13Vin Khuyến Mãi số cũng là giải pháp bảo vệ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật. Nếu doanh nghiệp làm đúng vẫn phải cạnh tranh với hàng hóa trốn thuế, kém chất lượng, hiệu quả của các chính sách hỗ trợ sẽ bị hạn chế”, đại biểu Duy Thanh nhấn mạnh.

Về sử dụng ngân sách hỗ trợ doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị đánh giá riêng tác động của chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, nhất là mức hỗ trợ thực tế đến được với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, cần cập nhật số ước thực hiện năng suất lao động năm 2026 làm căn cứ đánh giá mục tiêu năm 2027. Theo đại biểu, tăng vốn và tăng số lượng doanh nghiệp chỉ tạo ra tăng trưởng lâu dài khi đi cùng cải thiện máy móc, quy trình và năng lực quản trị nên cần rà soát hiệu quả từng hình thức hỗ trợ. Bởi ưu đãi dựa trên thu nhập tính thuế chưa giúp ngay doanh nghiệp chưa có lãi, còn doanh nghiệp thiếu vốn đối ứng khó tham gia các chương trình đổi mới công nghệ. Do đó, cần phát triển dịch vụ thử nghiệm, kiểm định, tư vấn và hạ tầng dùng chung với thủ tục phù hợp quy mô doanh nghiệp.

Trước tình trạng kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới giải ngân 37,26% trong 9 tháng, đại biểu kiến nghị năm 2027 phải xác định rõ nội dung doanh nghiệp tự đầu tư, nội dung ngân sách hỗ trợ và điều kiện tiếp cận; đồng thời theo dõi hiệu quả sau hỗ trợ thông qua việc ứng dụng công nghệ, năng suất, chất lượng và khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Cũng về hiệu quả sử dụng nguồn lực, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cho biết giải ngân đầu tư công 9 tháng đầu năm đạt 62,9% kế hoạch; vốn tạm ứng chưa thu hồi chiếm 37% số vốn đã giải ngân. Đối với khoa học, công nghệ, sau 9 tháng mới giải ngân 37,26% số vốn đã phân bổ, trong khi còn khoảng 24 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ. Bên cạnh đó, 1.131 dự án tồn đọng đã có phương án nhưng chưa hoàn thành tháo gỡ.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá tiến độ xử lý từng nhóm dự án tồn đọng kéo dài, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Đồng thời, cần bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong quá trình xử lý các dự án tồn đọng.

Về mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên trong năm 2027, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cho rằng, mục tiêu cao phải đi kèm kịch bản điều hành khả thi, các điều kiện bảo đảm và phương án ứng phó rủi ro. Chính phủ cần xây dựng kịch bản tăng trưởng theo từng ngành, lĩnh vực và địa phương; xác định rõ các động lực tăng trưởng chủ yếu, nhu cầu vốn, khả năng cung ứng điện, năng lượng và dư địa kiểm soát lạm phát.