Tiếp cận chỗ ở - thước đo của chính sách

Nhà ở không chỉ là nhu cầu thiết yếu mà còn là 13Vin Khuyến Mãi bảo đảm chất lượng cuộc sống, tạo dựng sự ổn định và mở ra cơ hội phát triển cho mỗi người. Trong bối cảnh giá nhà tại nhiều đô thị vẫn ở mức cao trong khi nhu cầu về một nơi ở an toàn, ổn định, có chi phí phù hợp để người dân yên tâm làm việc, học tập và xây dựng cuộc sống luôn hiện hữu. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy phát triển nhà ở theo hướng đa dạng hóa các hình thức tiếp cận, không chỉ hướng tới mục tiêu sở hữu nhà mà còn bảo đảm quyền tiếp cận chỗ ở phù hợp cho mọi người dân. Phát triển nhà cho thuê vì thế không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn là hướng đi tất yếu, góp phần giảm áp lực tài chính cho người dân, mở rộng cơ hội an cư và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở gắn với bảo đảm an sinh xã hội.

Theo Bộ Xây dựng, qua báo cáo của 21/34 địa phương về phát triển nhà ở cho thuê, tính đến tháng 6/2026 trên địa bàn toàn quốc có khoảng 60.900 căn nhà ở đang cho thuê. Dự báo đến năm 2030, nhu cầu nhà ở cho thuê tại các địa phương cần khoảng 217.430 căn nhà ở cho thuê (trong đó, 88.080 căn nhà ở xã hội để cho thuê, 121.630 căn nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp, 1.800 căn nhà ở sinh viên). Số lượng này cho thấy, nhu cầu về nhà ở cho thuê của người dân là rất lớn.

Dù đã có những quy định, song nhà ở cho thuê vẫn thiếu cơ chế ưu tiên đủ rõ ràng, cụ thể và khả thi để phát triển. Việc phát triển loại hình nhà ở cho thuê chưa được quan tâm đúng mức, chưa có cơ chế ưu đãi hiệu quả để khuyến khích chủ đầu tư phát triển nhà ở cho thuê. Người thuê nhà chủ yếu từ chủ sở hữu cá nhân, không thuê trực tiếp từ chủ đầu tư, thiếu quy định về việc chủ đầu tư phải dành căn hộ để cho thuê, cơ chế hỗ trợ giá thuê. Để khắc phục bất cập này, dự thảo Luật dành một chương riêng về nhà ở cho thuê, bao gồm nhà ở đầu tư bằng vốn nhà nước thông qua các quỹ nhà ở địa phương, nhà ở đầu tư bằng nguồn vốn ngoài nhà nước và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp. Việc xác định rõ cơ chế phát triển nhà cho thuê bằng cả vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước có ý nghĩa quan trọng trong việc đa dạng hóa nguồn lực đầu tư. Ngân sách nhà nước có thể tập trung thực hiện những nhiệm vụ an sinh thiết yếu, hỗ trợ các nhóm có khó khăn về nhà ở; trong khi đó, nguồn vốn tư nhân có thể tham gia phát triển dự án với quy mô và phương thức tổ chức linh hoạt hơn. Cùng với chính sách ưu đãi phát triển nguồn cung, để bảo đảm quyền lợi của người thuê nhà, dự thảo Luật cũng quy định giá cho thuê do chủ đầu tư thỏa thuận với bên thuê, nhưng không được vượt quá khung giá do UBND cấp tỉnh quy định… Nếu chi phí thuê nhà quá cao so với thu nhập, mục tiêu an sinh sẽ khó đạt được, dù nguồn cung có tăng. Ngược lại, nếu cơ chế giá và ưu đãi không bảo đảm khả năng thu hồi vốn hợp lý, doanh nghiệp sẽ thiếu động lực đầu tư. Do đó, bảo đảm hòa lợi ích của người thuê, nhà đầu tư và Nhà nước là vấn đề mà dự thảo Luật cần giải quyết thấu đáo khi thiết lập khung khổ pháp lý để phát triển nhà cho thuê.

Việc bổ sung một chương riêng về nhà cho thuê trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo 13Vin Khuyến Mãi cho việc phát triển loại hình nhà ở này một cách bài bản, đồng bộ và lâu dài. Không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung, giảm áp lực cho thị trường bất động sản, phát triển nhà cho thuê còn mở rộng cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân, qua đó hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở gắn với bảo đảm an sinh xã hội. Những chính sách ưu đãi để thu hút nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực này là cần thiết nhưng điều quan trọng là người dân sẽ được tiếp cận nhà cho thuê như thế nào. Bởi như Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Kỳ họp thứ Hai vừa qua: mục tiêu là bảo đảm các ưu đãi của Nhà nước thực sự chuyển hóa thành lợi ích cho người dân, thay vì chỉ dừng lại ở ưu đãi dành cho nhà đầu tư.

Song Hà