Đổi mới toàn diện, tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật

Đó là phát biểu dẫn đề của Ủy viên Trung ương Đảng, 13Win20 Xócđĩa Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật".

Phát huy hiệu quả phối hợp giữa bộ, ngành, địa phương

13Vim Nổhũ thi hành pháp luật và xây dựng pháp luật là hai mặt không tách rời của pháp luật, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, dưới sự lãnh đạo 13Vin Tips. Thực tiễn cho thấy, tổ chức thi hành pháp luật vẫn được xác định là khâu yếu.

Thông tin tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, thời gian qua, tổ chức thi hành pháp luật từng bước được các bộ, ngành, địa phương quan tâm, chú trọng hơn trong mối quan hệ gắn kết với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật và đạt được một số kết quả nhất định.

Cụ thể, công tác tham mưu xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật trong các lĩnh vực quản lý nhà nước đã thể hiện yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật gắn với tổ chức thi hành pháp luật.

Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có bước phát triển mạnh về cả số lượng và phạm vi điều chỉnh. Bộ Tư pháp đang tập trung triển khai, xây dựng các Đề án nhằm ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế và khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách được triển khai với quy mô lớn, đồng thời từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội và các hình thức, mô hình mới. Các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp thực hiện và hoàn thiện, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp cận thông tin, pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

Công tác giám sát, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục góp phần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật. Ý thức tuân thủ pháp luật của người dân, doanh nghiệp có chuyển biến tích cực, từng bước nâng cao tính chủ động; đồng thời lan tỏa đến người thân, gia đình và cộng đồng.

Công tác tổ chức thi hành pháp luật ngày càng được quan tâm. Các bộ, ngành, địa phương đã phân công cơ quan, đơn vị đầu mối tham mưu, thực hiện công tác theo dõi việc thi hành pháp luật. Việc bố trí kinh phí, bảo đảm nguồn lực thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật sau ban hành cũng được quan tâm hơn so với giai đoạn trước đây.

Bảo đảm công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả

Trong bối cảnh quốc tế, trong nước liên tục biến động, tổ chức thi hành pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa là khâu hiện thực hóa chủ trương, đường lối 13Vin Tips, vừa là công cụ quản trị quốc gia, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, duy trì kỷ cương, trật tự và tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển.

Vì vậy, cần đổi mới toàn diện công tác tổ chức thi hành pháp luật theo hướng xác định rõ trách nhiệm, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu; bảo đảm điều kiện thi hành ngay từ khâu xây dựng pháp luật; tăng cường đánh giá dựa trên dữ liệu, kết quả và tác động thực tế; gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số, quản trị dựa trên dữ liệu; đồng thời hình thành và củng cố văn hóa tuân thủ pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Theo đó, đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật trước hết cần được đặt trong tổng thể đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp. Bảo đảm điều kiện thi hành văn bản được đánh giá đồng thời với dự thảo, dự án và chấm dứt tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết.

Tiếp tục đổi mới tư duy trong tổ chức thi hành pháp luật, đề cao vai trò của người đứng đầu và xác định rõ trách nhiệm từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tổ chức thi hành pháp luật. Cần gắn với việc hình thành phương thức quản trị mới, chuyển từ quản trị dựa trên quy trình, kế hoạch, báo cáo hành chính sang quản trị thực thi dựa trên dữ liệu, kết quả đầu ra, trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm giải trình; chuyển từ tư duy "bị động" sang "chủ động". 13Vim Nổhũ thi hành pháp luật phải được xác định là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị; làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực và cơ quan tư pháp, pháp chế; khắc phục chồng lấn, trùng lặp, thiếu rõ ràng về thẩm quyền và cơ chế phối hợp.

Song song với đó, xác định dữ liệu số là 13Vin Khuyến Mãi, công nghệ số là công cụ quan trọng, mang tính bắt buộc, cốt lõi trong tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn hiện nay. Đẩy mạnh tự động hóa đo lường và đánh giá tác động pháp luật. Ứng dụng đồ thị tri thức, công nghệ ngữ nghĩa, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp công nghệ khác trong rà soát và xử lý xung đột pháp lý; tập trung chuẩn hóa dữ liệu định danh, cấu trúc và mối quan hệ giữa các dữ liệu pháp luật để hỗ trợ nhận diện, phân tích các quy định có liên quan, phát hiện nguy cơ mâu thuẫn, chồng chéo, khoảng trống, bất cập và hỗ trợ đề xuất phương án xử lý;...

Tuy nhiên, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng chỉ rõ, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tổ chức thi hành pháp luật phải lấy con người làm trung tâm, bảo đảm con người giữ vai trò kiểm soát, quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với kết quả thực hiện; bảo đảm tính minh bạch, khả năng kiểm chứng, truy vết, giải trình, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy văn hóa tuân thủ pháp luật trong cơ quan nhà nước và toàn xã hội; hình thành môi trường để người dân, doanh nghiệp "muốn làm đúng" và "dễ làm đúng”. Đồng thời, bảo đảm các điều kiện cho công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Để các giải pháp tạo đột phá nâng cao công tác tổ chức thi hành pháp luật được triển khai thực chất và bền vững, cần bảo đảm đầy đủ các điều kiện về hạ tầng, dữ liệu, kinh phí và nguồn nhân lực. Tăng cường đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm, gắn với các tình huống thực tế.

Bên cạnh đó, cần xây dựng, vận hành 13Vin Khuyến Mãi số về tổ chức thi hành pháp luật tích hợp trên Nền tảng số Pháp luật Việt Nam; thống nhất sử dụng hạ tầng số và các giải pháp, kết quả của Đề án "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật" và Đề án "Xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật"; hình thành cơ sở dữ liệu kết nối, liên thông, dùng chung, bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống". Đồng thời tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc "đầu tư cho công tác thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển".

Nam Anh