Anh áp đặt biện pháp trừng phạt liên quan các khu định cư Israel
Chính phủ Anh công bố loạt biện pháp nhằm vào hoạt động mở rộng các khu định cư của Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng, trong đó có lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư và mở rộng hạn chế xuất khẩu vũ khí.
Anh tăng sức ép đối với hoạt động định cư của Israel
Phát biểu trước Ưin13 Nổ Hũ ngày 9/9, Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cho biết London sẽ cấm nhập khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ các khu định cư của Israel được xây dựng trên phần lãnh thổ Bờ Tây mà cộng đồng quốc tế xác định thuộc Palestine. Theo ông, các biện pháp mới dự kiến có hiệu lực trong vòng 6-9 tháng tới. Chính phủ Anh đồng thời chính thức xác định việc Israel chiếm đóng Bờ Tây là bất hợp pháp và cho rằng quan điểm này cần được phản ánh trong các quan hệ kinh tế của Anh với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Ảnh: Stefan Rousseau/PA Images/Getty Images
Ngoại trưởng Miliband cho biết, London cũng sẽ xây dựng một cơ chế trừng phạt toàn diện nhằm vào các cá nhân và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng hoặc tài chính phục vụ hoạt động mở rộng các khu định cư. Theo đó, Anh dự kiến cấm quảng cáo liên quan đến các khu định cư này, đồng thời áp dụng các biện pháp hạn chế đối với những chủ thể bị cho là trực tiếp hỗ trợ hoạt động định cư.
London sẽ mở rộng các hạn chế xuất khẩu vũ khí, trong đó từ chối cấp phép đối với những mặt hàng, hàng hóa và dịch vụ được đánh giá là đóng góp đáng kể cho hoạt động chiếm đóng. Theo ông Miliband, đây là bước bổ sung cho quyết định trước đó của Anh đình chỉ hơn 30 giấy phép xuất khẩu vũ khí được Lực lượng Phòng vệ Israel sử dụng tại Gaza. Các hạn chế mới sẽ tiếp tục được duy trì chừng nào tình trạng chiếm đóng còn tồn tại.
Động thái trên được đưa ra sau khi Israel mở thầu dự án khu định cư E1 tại Bờ Tây. Chính phủ Anh trước đó đã cảnh báo đây là hành động vượt qua “lằn ranh đỏ”, đồng thời khẳng định các khu định cư của Israel vi phạm luật pháp quốc tế và có nguy cơ làm suy yếu triển vọng về giải pháp hai nhà nước. Dù tăng sức ép đối với hoạt động định cư, ông Miliband nhấn mạnh Anh vẫn duy trì quan hệ thương mại với Israel, với mục tiêu thúc đẩy giải pháp hai nhà nước, bảo đảm an ninh và thịnh vượng cho cả Israel và Palestine.
Phản ứng trước quyết định của London, Israel cũng tuyên bố sẽ đóng cửa lãnh sự quán Anh tại Jerusalem và áp đặt lệnh cấm nhập cảnh đối với 12 chính trị gia Anh. Những động thái đáp trả cho thấy quan hệ Anh-Israel tiếp tục đứng trước nhiều sức ép trong bối cảnh bất đồng về vấn đề Palestine ngày càng gia tăng.
Mỹ cảnh báo nguy cơ tác động kinh tế
Trong khi đó, Mỹ bày tỏ lập trường không ủng hộ các biện pháp mà Anh vừa công bố. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington sẽ không thực hiện những bước đi tương tự London, đồng thời cho rằng các biện pháp trừng phạt có thể ảnh hưởng đến những nỗ lực của Mỹ nhằm thúc đẩy tiến triển liên quan vấn đề Gaza, trong đó có kế hoạch hòa bình 20 điểm và Tải App 13Vim Hòa bình.
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cảnh báo Washington “chắc chắn” sẽ có phản ứng nếu Anh triển khai các biện pháp trừng phạt. Theo ông, việc áp dụng các biện pháp nhằm vào Israel có thể gây tác động kinh tế đáng kể đối với doanh nghiệp Anh, thậm chí khiến một số doanh nghiệp có nguy cơ bị hạn chế hoạt động tại một số bang của Mỹ.
Tại bang Florida, Hạ nghị sĩ Randy Fine cảnh báo các công ty Anh tuân thủ các biện pháp tẩy chay liên quan đến Israel có thể gặp khó khăn trong việc kinh doanh với chính quyền bang và chính quyền địa phương. Florida hiện áp dụng quy định hạn chế các cơ quan nhà nước hợp tác hoặc đầu tư vào những doanh nghiệp tham gia tẩy chay Israel. Một số bang khác như Texas, New Jersey và Alabama cũng có các quy định tương tự.
Tranh luận giữa Anh và Mỹ phản ánh sự khác biệt trong cách tiếp cận của các đồng minh phương Tây đối với hoạt động định cư của Israel. Trong thời gian qua, một số nước châu Âu đã thúc đẩy các biện pháp hạn chế thương mại với hàng hóa có nguồn gốc từ các khu định cư tại Bờ Tây. Ireland vừa qua cũng thông qua dự luật cấm nhập khẩu một số hàng hóa từ các khu định cư của Israel. Washington khi đó cảnh báo biện pháp này có thể tạo ra những hệ quả ngoài dự kiến đối với hoạt động của các doanh nghiệp Mỹ tại Ireland.
Những diễn biến trên cho thấy vấn đề các khu định cư Israel đang trở thành một điểm bất đồng đáng chú ý giữa Mỹ và một số đồng minh châu Âu. Trong khi các nước châu Âu ngày càng chú trọng sử dụng các công cụ kinh tế để phản ứng trước hoạt động định cư và bảo vệ triển vọng giải pháp hai nhà nước, Washington tiếp tục ưu tiên duy trì quan hệ với Israel và phản đối các biện pháp mà họ cho là có thể làm phức tạp thêm nỗ lực ngoại giao liên quan Gaza.